Rozszerzanie diety w święta – żywieniowy przewodnik dla rodziców

Rozszerzanie diety w święta to nie jest łatwa sprawa. Pierwsze święta z niemowlakiem to czas pełen emocji i nowych wyzwań. Jak zadbać o potrzeby malucha, szczególnie jeśli akurat rozszerzacie dietę? Jak radzić sobie z presją związaną z tradycją i oczekiwaniami, jednocześnie stawiając bezpieczeństwo dziecka na pierwszym miejscu? W niniejszym artykule znajdziesz wszystkie potrzebne wskazówki i pomysły dotyczące rozszerzania diety w tym czasie. Mam nadzieję, że pozwolą Wam cieszyć się świętami bez stresu. Zaczynajmy!

Spis treści

1. Rozszerzania diety w święta – jak robić to bezpiecznie?
2. Tradycyjne potrawy a rozszerzanie diety. Co zmienić, aby były bezpieczne dla niemowlaka?
3. Czy w święta muszę przygotowywać specjalne posiłki dla niemowlaka?
4. Niemowlę nie chce jeść w święta – poznaj możliwe przyczyny
5. A co jeśli start rozszerzania diety przypada na święta?
6. Podsumowanie

Rozszerzanie diety w święta – jak robić to bezpiecznie?

Rozszerzanie diety to wyjątkowy czas, który wymaga od opiekunów szczególnej uwagi – również podczas świąt, gdy stół pełen jest potraw, które bywają nieodpowiednie dla niemowląt. Na co zwrócić uwagę planując posiłki na święta z niemowlakiem?

Produkty, których należy unikać w przypadku niemowląt:

• Sól – w świątecznych potrawach jest jej znacznie więcej niż może spożyć niemowlę. Sól obciąża nerki dziecka i należy jej całkowicie unikać w pierwszym roku życia. Jeśli istnieje taka możliwość to pamiętaj, aby na etapie przygotowań odłożyć część porcji dla maluszka, zanim dodasz do reszty sól czy inne niepożądane składniki.
• Cukier – cukier nie wnosi wartości odżywczych, a może wpłynąć na preferencje smakowe dziecka w przyszłości. Świąteczne desery i wypieki nie są odpowiednie dla niemowląt i warto z nich zrezygnować, ale nie trzeba specjalnie przygotowywać alternatyw. Jeśli bardzo zależy Ci na przygotowaniu czegoś specjalnie dla maluszka to postaw na przepisy z wykorzystaniem suszonych owoców lub bananów, a nie cukru, miodu, syropu klonowego, erytrytolu, ksylitolu, itp. 
• Ości w rybach – Ryby to nieodłączny element świątecznego stołu. Są świetnym źródłem białka i tłuszczu, ale obecne w nich ości mogą być bardzo niebezpieczne, szczególnie dla maluszka. Przed podaniem ryby dziecku sprawdź dokładnie każdą porcję.
• Miód – Może powodować botulizm u niemowląt, dlatego jest absolutnie zakazany przed ukończeniem 12. miesiąca życia. Miód dodawany jest do pierniczków, wypieków, kompotów.
• Grzyby leśne – całkowicie eliminujemy je z jadłospisu niemowląt i małych dzieci, a właściwie do 12. roku życia. Obecne są w pierogach, barszczu, krokietach, kapuście z grochem. UWAGA: wyjęcie grzybów z potrawy nie eliminuje problemu. Przed dodaniem grzybów do potrawy, którą będzie jadło dziecko, koniecznie odłóż część bez ich dodatku.
• Alkohol – Ciasta bywają nasączone alkoholem (np. makowiec, keks) nie są odpowiednie dla dzieci w żadnym wieku.

Dodatkowo zwróć uwagę na:

• Gotowe przyprawy i mieszanki – kostki rosołowe, mieszanki przypraw (np. do piernika) czy gotowe sosy często zawierają sól, cukier i niepotrzebne dodatki.
• Majonez dodawany do sałatki jarzynowej i innych dań – dla niemowląt zaproponuj wersję z jogurtem lub pomiń danie .

Dokładna lista produktów zakazanych i niewskazanych w czasie rozszerzania diety znajduje się w artykule: „Czego nie podawać niemowlęciu?”.

Tradycyjne potrawy a rozszerzanie diety w święta. Co zmienić, aby były bezpieczne dla niemowlaka?

Możesz przeszukiwać Internet w poszukiwaniu idealnych przepisów dla maluszka w czasie rozszerzania diety, ale w mojej opinii nie jest to konieczne. Jeśli nie jesteście rodziną pełną małych dzieci to poza przygotowywaniem potraw bez grzybów leśnych to osobiście darowałabym sobie jakieś specjalne przepisy pod dzieci. Nie musisz rezygnować z tradycji, a jeśli chcesz to wiele dań można dostosować do potrzeb malucha. Oto kilka pomysłów:

• Barszcz – gotuj go na warzywach, bez soli i gotowych przypraw. Możesz dodać zioła, takie jak majeranek, aby wzbogacić smak. Podawaj jako czysty wywar, zupę krem lub z kawałkami ugotowanych buraków (dobra opcja jeśli proponujecie kawałki do rączki).
• Pierogi – Przygotuj ciasto bez soli, a farsz dostosuj do wieku dziecka – mogą być klasyczne z kapustą i grzybami hodowlanymi lub w innej wersji, np. z soczewicą czy ziemniakami. 
• Ryba – Wybierz delikatne gatunki, jak dorsz, pstrąg czy łosoś, upiecz lub ugotuj na parze. Sprawdź dokładnie, czy proponowany kawałek nie ma ości. Możesz także przygotować pulpeciki rybne, ale to już więcej roboty. 

Ciekawe przepisy na rybę znajdziesz w mojej książce “Zdrowe Smaki BLW”. Jeśli chcesz zapoznać się z darmową wersją to kliknij tutaj.

• Sałatka jarzynowa – warzywa gotuj bez soli, zamiast majonezu użyj jogurtu naturalnego lub greckiego, a w wersji bez białek mleka krowiego możesz wybrać jogurt roślinny lub rozgniecione awokado. Podawaj pokrojone na kawałki lub delikatnie rozgniecione.
• Zupa grzybowa – przygotuj grzybową na pieczarkach, a przed dodaniem soli odłóż część dla maluchów.

Post na ten temat znajdziesz na moim profilu na Instagramie.

Rozszerzanie diety w święta – czy muszę przygotowywać specjalne posiłki dla niemowlaka?

Nie musisz spędzać godzin w kuchni, przygotowując specjalne potrawy. Gotowe rozwiązania, takie jak słoiczki, kaszki czy musy, to także dobra opcja. Dzięki nim możesz poczuć się spokojniej i bezpieczniej. Poza tym miej na uwadze kilka ważnych aspektów. Kluczowe zasady:

• Podział odpowiedzialności – Twoim zadaniem jest podać odpowiedni i bezpieczny posiłek, ale to Twoje dziecko decyduje, ile i czy w ogóle cokolwiek z tego zje. Nie zmuszaj malucha do jedzenia!
• Cieszcie się wspólnym czasem – Święta to nie czas na kulinarne nerwy. Lepiej skupić się na radości i spokoju niż na tym, ile maluch zjadł.
• Jedzenie to tylko część świąt – Dla dziecka najważniejsza jest atmosfera i wspólne chwile z rodziną, a także zabawa prezentami znalezionymi pod choinką (starszaki).

Niemowlę nie chce jeść w święta – poznaj możliwe przyczyny

To normalne, że maluch może odmówić jedzenia w nietypowym dla niego otoczeniu. W święta pojawia się wiele bodźców, hałas, a do tego zmiana rutyny. Wszystko to może sprawić, że dziecko poczuje się przytłoczone i nie będzie chciało jeść, a najchętniej przytuli się do bliskiej osoby i wypije mleko.

Możliwe przyczyny niechęci do jedzenia w czasie świąt:

1. Przestymulowanie – świąteczna atmosfera jest dla niemowlaka nowością. Pojawia się dużo ludzi, jest hałas, nowe otoczenie, to trudne dla dorosłych, a co dopiero dla maleństwa!
2. Zwiększone zapotrzebowanie na mleko – w stresujących sytuacjach niemowlęta często wracają do znanego i kojącego mleka i próby nowych posiłków nie są dla nich atrakcyjne.
3. Zmęczenie – zmiana codziennej rutyny, np. dłuższe przesiadywanie przy stole, zmiana pory drzemek i inne sytuacje mogą przełożyć się na zmniejszenie lub brak apetytu.

Jak sobie radzić w takiej sytuacji? Przede wszystkim nie zmuszaj do jedzenia – to nigdy nie jest dobre rozwiązanie. Przekraczasz tym granice dziecka, a w czasie rozszerzania diety (i później) bardzo ważne jest, aby nie przeszkadzać dziecku w jedzeniu zgodnie z własnymi potrzebami. Nie martw się jeśli spożycie mleka wzrośnie. Możliwe, że dziecko potrzebuje poczuć się bezpiecznie. Na stałe posiłki przyjdzie czas, a kilka trudniejszych dni nie przekreśli całego rozszerzania diety.

Pamiętaj, takie sytuacje zdarzają się wielu dzieciom, nie jesteś w tym sam/sama!

A co jeśli start rozszerzania diety przypada na święta?

Jeśli początek rozszerzania diety przypada na okres świąteczny, warto zastanowić się, czy nie odłożyć tego na później. Dlaczego warto poczekać?

Święta są pełne bodźców i mogą być dla dziecka stresujące, a pierwsze próby jedzenia najlepiej przeprowadzać w spokojnych warunkach.

Kiedy można zacząć? Jeśli Wasze święta są ciche i przewidywalne, a dziecko jest gotowe na nowe smaki, nic nie stoi na przeszkodzie, by spróbować. Jeśli jednak wasze święta do cichych i spokojnych nie należą to poczekajcie te 2-3 dni i zacznijcie po ich zakończeniu.

Podsumowanie

Święta z niemowlakiem, szczególnie te pierwsze, to wyjątkowy czas. Warto pamiętać, że w przypadku żywienia dzieci najważniejsze jest bezpieczeństwo i przy okazji spokój. Jeśli chcesz to dostosuj tradycyjne dania do potrzeb dziecka, a jeśli nie to śmiało korzystaj z gotowych rozwiązań. Pamiętaj – to normalne, jeśli maluch nie zje wszystkiego. Cieszcie się wspólnymi chwilami – to one są istotą świąt. A jeśli szukasz więcej inspiracji? Sprawdź moje przepisy w książce Zdrowe Smaki BLW!

Udanych i spokojnych świąt!

Źródła:

Szajewska H., i in., Zasady żywienia zdrowych niemowląt. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci, Standardy Medyczne: Pediatria, 2021